Hans aan het woord

Hoe bepaalt een bank het rentepercentage? Een snelcursus…

Voor veel mensen met een eigen huis is de belangrijkste maandelijks terugkerende uitgave de afschrijving van de hypotheeklasten. Dit bedrag bestaat bij de meeste huishoudens voor het overgrote deel uit rente. Mensen denken vaak dat banken slapend rijk worden van hun geld. Is dat ook zo? Waar bedrijven producten en diensten verkopen, hanteert een bank als verkoopprijs van hun producten de rente. In dit artikel ga ik kort in op het rentebeleid van banken.

Banken doen feitelijk niets anders dan geld aantrekken en dat lenen ze vervolgens tegen een hoger tarief weer uit. De hypotheekrente die ze bij klanten in rekening brengen is in grote mate afhankelijk van de prijs die zij moeten betalen op de internationale geld- en kapitaalmarkten en het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank. Bovenop de inkoopprijs zet de bank enkele opslagen, zoals risico opslagen. Denk hierbij aan het kredietrisico: er is immers een kans dat het uitgeleende geld niet terugbetaald wordt.

Bij een hypotheek is dit risico relatief beperkt, omdat de woning dient als onderpand. In een worst-case scenario beroept de bank zich op het hypotheekrecht waarmee de bank het recht heeft om de woning te verkopen als de hypotheeklasten niet betaald worden. Het risico dat een bank loopt vertaald zich dan ook in het rentepercentage. Als de bank minder risico loopt dat het uitgeleende geld niet wordt terugbetaald kan de bank een lager rentepercentage aanbieden. Bijvoorbeeld bij een hypotheek onder NHG-condities of een lage schuld-marktwaarde verhouding.

Dit ligt anders bij doorlopende kredieten met een bestedingsdoel zoals een auto, meubels kopen of een restschuldfinanciering waarbij minder of zelfs geen zekerheid is voor de bank. Dit vertaalt zich dan ook in veel hogere rentepercentages.

Daarnaast calculeert een bank nog andere risico’s in: marktrisico’s, renterisico’s, liquiditeitsrisico’s, operationele risico’s en bedrijfsrisico’s. Denk hierbij aan prijsveranderingen op de markt, fluctueren van rentes, het aan te houden eigen vermogen van de bank zelf, kosten van personeel en ICT. En ja… ook banken hebben een winstoogmerk.

Iedere bank kent haar eigen beleid op risicogebied, risicobereidheid en kostenplaatje. In de rentetarieven van banken kunnen daarom ook grote verschillen zitten.

Worden banken dan slapend rijk? Als de klant netjes de lening terugbetaald worden ze in ieder geval niet armer!